‘Di Bale ng Bokya

Ang pag-aabugasya ay may  kaakibat na matinding  hinagpis at pighati. Sinumang tumatahak ng landas na ito ay kailangan magsakripisyo. Kelangan supilin ang anumang kalabisang kagustuhan na makakasagabal sa pag-aaral. Hindi ito tulad ng sa kolehiyo o sa mataas na paaralan na pwedeng magpapepetik- petiks lang at habulin na lamang ang anumang hindi napag-aralan bago sumapit ang mga takdang pagsusulit. Sa larangang ito, mas nanaig ang konsepto ni John Locke na tabula rasa blank slate kesa sa innate knowledge na sinasabi ni Rene Descartes. 

Sino nga ba ang hindi nag-aral ng batas na kayang ipaliwanag, halimbawa, kung bakit immovable ang mga higaan sa Victoria Court o Sogo Hotel samantalang ito’y madaling maililipat ng kinalalagyan? Na sa uyog at indayog ng mga katawan ng mga magsin- irog (o mga hindi tunay na magkakakilala) na hayok na hayok na isalin ang enerhiya ng kanilang mga pagmamahal (o kung anu man ang tawag dun) sa isa’t isa, ang mga bagay na ito ay natatanyog.

Ang sinumang nag-aabugasya, kapag hindi nag-aral, o mas masaklap ay nag-aral ng mabuti, ay nakararanas ng inevitable na kung tawagin ay bokya, kodak moment, o shotgun/ domino. Ang mga salitang ito ay napagpapalit-palit ng gamit pero ito ay may teknikal na pagkakaiba. Kung sa asignaturang Statutory Construction, parang mga salitang interpretation at construction. Pwede mong ipagpalit ang bawat isa ngunit ang isa ay may ibig sabihin na iba sa isa.

Ang bokya sa law school ay ang pagkakataon kung saan ang isang estudyante ay sumagot ng tama para sa maling tanong o nagbigay ng sagot na sadyang mali. Ang kodak moment naman ay ang pagkakataon kung saan ang isang estudyante ay tumayo at ngumiti lang sa propesor dahil walang maisagot. Ang shotgun/domino naman ay ang pagkakataon kung saan sunod-sunod ang mga natatawag ng propesor pero walang makasagot. Wari mo’y nasa firing range na lahat ng estudyante ay target ng sharpshooter na ey-ti-ti-way at lahat ay natutumba sa ayos na parang mga domino. Ang shotgun/domino ay madalas mangyari kapag nagtanong ang propesor ng wala sa takdang aralin (e.g. Assignment pages  100-200. Question is on page 250), mali ang pagkakasaad ng tanong, o di kaya sadyang institusyon na ng paaralan ang propessor na nagbibigay ng hindi mo maiisip na mga tanong, at kapag binigay na niya ang sagot, marami ang kaakamot sa ulo, sabay sabing: ‘oo nga noh‘ o di kaya ay ‘yun lang pala yun‘.

Kaya kapag hindi nakapag-aral, o kahit nag-aral man, ang dasal ng bawat nag-aabugasya ay sana walang pasok, o di kaya ay may ceasefire. Ang ceasefire ay ang pagkakataon kung saan walang recitation at kung sobrang swerte ng klase, ang propesor pa ang magtatalakay ng takdang aralin na nawa’y parang isang tape recorder na sasabihin lahat ng mga nasa libro. (Flashback:  San Beda Law 1K A.Y. 2009-2010 nagpaceasefire sa Constitutional Law. Atty. AG tinalakay lahat ng nasa libro nina Justice Nachura, Justice Cruz at Fr. Bernas. walang dalang libro si Idol!).

May mga pagkakataon na kailangan maging isang artista. Hindi upang umarte kundi para maging bida sa sariling bersyon ng Mission Impossible– hindi ito isang eksaherasyon. Pa’no mo ipagkakasya sa isang araw ang pagbabasa ng isang daang pahina ng libro (bawal ang basang komiks; at minimum yan), at mga napakahabang kaso. Minsan maiinis ka sa mga tao na nasa likod ng iyong kaso na binabasa dahil kelangan pa nilang magdemandahan sa simpleng away na pwede naman sanang pag-usapan. At kung pinag usapan na lang nila, ay sana wala kang binabasang kaso. Naalala ko tuloy ang pakialamerong si Estrada. Dahil sa pagpuna nya sa buhay pag-ibig ni Escritor, nailathala ang isang napakahabang kaso: Estrada vs. Escritor.

Pag sobrang swerte mo pa, itatanong sa’yo ang mga detalye tulad ng kung sino ang ponente (nagsulat ng kaso). Kung hanggang kaibuturan ang iyong kamalasan, itatanong pa sa’yo ang plate number ng get  a way car, o ang brand ng sabon na ninakaw. (Segue: anung pagkakaiba ng Ultra Tide sa Tide Ultra?)

Kailangan din isaulo ang codal provisions na malamang ay ginawang leisure writing ng mga may akda,  na sa sobrang haba ay pwede ng isali sa essay writing contest. Bago mo sabihin na yakang-yaka naman pala, sa isang asignatura pa lang yan parekoy!

Kaya lahat ng Santo na madadaanan, lalapitan upang humingi ng tulong: pwede bang walang pasok?

At dahil sobrang pinagpala may mga maririnig na mga tunog na mahalimuyak sa pandinig.

*Kulog* *Kidlat* *Hangin* * Ulan*

L1: Pare kanina signal number one na.
L2: Mamaya signal number 3 na yan.
L1: Sana!
—–

*Bagyo*

Unos lamang ang kayang magpatigil ng pasok sa law school– isang bagay na maging ang mga santo ay hindi kayang gawin, dahil may mga propesor na pumapasok pa rin bagamat may misa na ipinagdaraos. Unos lamang ang kayang magsalba ng panandalian sa mga utak na balisa, na naghahangad ng kunting kalinga’t pahinga. Ito ay isang swerte para sa mga mag-aaral. Isang swerte para sa iilan, na kamalasan ng nakararami.

Ilang Pilipino ang sadlak sa dusa…sa kahirapan…sa kapabayaan ng lipunan? Ilang Pilipino ang hindi kayang matulog habang may dumadaang bagyo sa pangamba na anumang oras ay pwedeng bumaha, liparin ang bubong ng kanilang bahay o tangayin ni inang kalikasan ang mismong buong bahay, yun ay kung meron man silang bahay. Marahil, may iilan na ring mga burgis na nauunawan ang ganitong mga pangamba dahil maging sila ay  na-Ondoy, na-Milenyo  o na-Reming.

Dapat nga bang hilingin na walang pasok para lamang hindi mabokya? Kung unos ang sagot sa hiling na ito, ‘di bale na lang. Mas madaling atimin ang isang bokya kesa makita ang maraming tao sa isang sitwasyong walang sinuman ang nais makaranas.

Ang problema ng mga nag aabugasya ay kung panu maaaral ang mga batas. Ito ay sabaw kung ihahalintulad sa suliranin ng iba- kung panu mabuhay sa masalimoot na lipunang ginagalawan.

EPILOGUE
Pagkatapos ng isang bokya…nagmuni-muni sabay sabi sa sarili: pwede bang pagsaluhan na lang ng mundo ang aking pighati? Buhos na ulan mundo’y lunuring tuluyan. 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s